De stad is maar liefst 5000 jaar geleden opgericht. Duizenden jaren hebben de bewoners hun leven aangepast aan het woestijnklimaat wat terug te zien is in de architectuur.
Het oude centrum van Yazd is een van de oudste centrums ter wereld. Wij zitten in een hotel in dat oude centrum en recht tegenover ons hotel kunnen we al de oude overdekte bazaar inlopen. Het hotel is een voormalig historisch koopmanshuis. De kamers liggen rondom een centrale met tentdoek overdekte patiotuin. Wij krijgen een kamer die via een steile trap te bereiken is. We komen dan eerst in een halletje met twee fauteuils en de deur naar de badkamer. Rechtdoor komen we in de slaapkamer met drie bedden met uitzicht op die patiotuin. Tjonge, een heel sfeervolle kamer met muurschilderingen, antieke voorwerpen ter decoratie en mooie glas in loodramen.

Na aankomst besluiten we meteen al op zoek te gaan naar Alexanders Prison zo genoemd omdat de dichter Hafez hiernaar verwijst. Alexander is er nooit geweest en het is eigenlijk een 15e-eeuwse school met een grote koepel.

Al snel komen we in een wirwar smalle straatjes en sfeervolle overdekte steegjes tussen muren gemaakt van modder, stro en leem. Je zou hier makkelijk kunnen verdwalen. Gelukkig zijn er regelmatig bordjes met pijlen voor de goede richting naar bezienswaardigheden en natuurlijk hebben we navigatie op de telefoon! We zijn er rond zonsondergang en zien het gebouw dus mooi verlicht.

Yazd is de stad van de windvangers (badgirs), de stad met het grootste ondergrondse waterkanalensysteem en staat verder bekend om de Zoroastrische vuurtempels. Jarenlang heeft de stad gediend als het centrum van het Zoroastrisme, de oudste religie met één god ter wereld gesticht door de profeet Zarathustra of Zoroaster. (10e eeuw v.C. tot de Arabische invasie in Iran in 651 na Christus). Ruim 16 eeuwen Zoroastrisme hebben de Iraanse cultuur en tradities voor een groot deel vorm gegeven. De religie maakt onderscheid tussen de Verlichtende Wijsheid en de Destructieve Geest. In je levenswijze dient de nadruk te liggen op goede gedachten, goede woorden en goede daden. In het Zoroastrisme is er leven na de dood; je dient zelf je geest in dit leven of in het volgende leven steeds te verbeteren totdat je bij de god van het goede kan komen.
De energie van de schepper wordt in het Zoroastrisme weergegeven door zonlicht en vuur. Zoroastrische gebouwen worden daarom ook vuurtempels genoemd en hebben boven de ingang een symbool, de faravahar.

We bezoeken de volgende ochtend een typisch zoroastrisch bezienswaardigheid: de torens van de stilte (Dakhma-Ye Zatoshti). Dit zijn torens waar de Zoroastriërs hun doden, na het wassen inlegden.
Volgens dit geloof mag je de aarde, het water en de lucht niet bevuilen dus werden lijken niet begraven of verbrand. Nadat het lijk gewassen was werd het boven op de toren gelegd zodat de gieren hun werk konden doen. De doden werden in rijen op stenen gelegd; buitenste rij de mannen, dan de vrouwen en in de binnenste ring de kinderen. Als de botten kaal gevreten waren werden de beenderen met (ongebluste?) kalk in de kuil gegooid zodat er niets meer van overbleef. De kleinste toren is 200 jaar en de grootste 400 jaar oud. Sinds 1960 is het gebruik van de torens om hygiënische reden verboden. Vlakbij ligt nu een begraafplaats voor zoroasters gemaakt van waterdicht beton zodat niets doorsijpelt naar de bodem! Er zijn tegenwoordig in Jazd nog maar 30.000 Zoroasters.

Beneden ontmoeten we de laatste nog levende lijkwasser die hier gewerkt heeft. De man is inmiddels 92 jaar oud.
Onderweg naar boven kun je onderaan de heuvel goed de restanten zien van oude tempeltjes die voor de verering van Zoroaster werden gebruikt, evenals de overnachtingsverblijven, keukens en badhuizen, bedoeld voor de familie van de overledenen.
Op de terugweg naar het centrum stoppen we even bij de vuurtempel. Volgens overlevering brandt hier de heilige vlam van de profeet Zoroaster al sinds 470 na Chr.

We lunchen bij Fookah een restaurant waar we gisterenavond op het dakterras gegeten hebben. Ze hebben heerlijk eten. Remy krijgt een halve kip in rode currysaus met Burberry rijst (rijst met granaatappelpitten erdoor bestrooid met saffraan, mjammie!).
Ik een kipkebab met lekkere salade. Het eten smaakt in Iran zo lekker, ze werken veel met verse kruiden.

 

Na de lunch gaan we naar de Jame moskee. Elke stad of dorp heeft wel een moskee met de naam Jame(h). Deze Jame Moskee stamt uit de 12e eeuw. Hij heeft een imposante toegangspoort met 48 meter hoge ranke minaretten, de hoogste van het land. Hij is prachtig gedecoreerd met tegels met blauwe motieven, zowel van buiten als van binnen bij de overkoepelde gebedszaal en de mihrab. Terwijl we er zijn begint de gebedsdienst.

Ons volgende doel is het Amir Chakhmagh plein van waaruit jaarlijks duizenden Sjiitische moslims in optochten de dood van Imam Hossein herdenken. Aan dit plein staat ook het gebouw met dezelfde naam, maar hiervan zijn alleen nog de monumentale façade met driedubbele arcadenrij en twee ranke betegelde minaretten bewaard gebleven. In de vijver ervoor staat de beeldengroep “de reizigers”.

Hoewel omringd door twee woestijnen, beschikt Yazd toch over voldoende water. Het water wordt via ondergronds gegraven kanalen (qanats) uit het vijftig kilometer verderop gelegen gebergte naar de stad getransporteerd leren we in het watermuseum. Die gangetjes waren hooguit 60 cm breed en wilden tijdens de bouw nog wel eens instorten. Dit aardige museum zit ook in een voormalig mooi gedecoreerd koopmanshuis en heeft natuurlijk ook een binnentuin.
Ondertussen zijn we aardig verhit geraakt en zijn blij dat we via de koelere overdekte bazaar terug naar het hotel kunnen lopen. ’s Middags is alles gesloten, een soort siësta, maar vanaf ca. 16.00 komt er weer bedrijvigheid en ’s avonds is het er een drukte van belang. We passeren oogverblindende spiegelwinkels en net zo schitterende goudwinkels waar bijna alles bezet is met glimmende stenen. Iraniërs houden van blingbling!

Onze tijd in Jazd zit er weer op. Morgen gaan we op weg naar Kerman.