We verlaten Isfahan en gaan op weg terug naar Teheran. Na een uur of twee maken we een stop in Abyaneh, een traditioneel afgelegen bergdorpje dat door de UNESCO erkend is als beschermd dorpsgezicht.

Er wonen veel Parsi’s in karakteristieke huizen van rood leem. De mensen die hier wonen spreken Oud-Iraans, dat bijna niemand meer spreekt. In de oorlog met Irak werden de mannen gebruikt om berichten door te geven, omdat niemand anders deze taal verstaat.

Het dorp is lange tijd moeilijk bereikbaar geweest, men leefde daardoor erg geïsoleerd.
De vrouwen dragen geen zwarte kleding, maar vrolijk bebloemde rokken en tunieken en ze dragen witte sjaals met fel gekleurde bloemen. Een verademing na al dat zwart. Bij veel huizen hangen geluk amuletten van gedroogde zaden of planten boven de deur. Maar al ziet  het er vrijer uit, de eerste traditioneel geklede vrouw die ik tegen kom loopt vrolijk met haar telefoon aan het oor te keuvelen, veel vrouwen willen toch niet gefotografeerd worden. Mannen hebben hier traditioneel hele wijde zwarte broeken aan.
We wandelen door de smalle straatjes. We zitten op ruim 2.200 meter en dat is gelukkig wat minder heet. Er schalt een luide gebedsdienst door het dorp. Kennelijk is er een begrafenis. Dat is dan ook waarschijnlijk de oorzaak dat er niet zoveel traditioneel geklede vrouwen en mannen te zien zijn op straat. Jammer!

Na een lunchstop als onderbreking van deze lange reis stoppen we rond 16.00 uur in de heilige pelgrimsplaats Qom. Qom is een heilige stad voor sjiitische moslims. Vanaf de 7de eeuw ontpopte Qom zich tot een zeer belangrijk sjiitisch bedevaartsoord. In 816 stierf Fatima, de zus van de achtste Imam Reza, in deze stad op doorreis naar haar broer in Mashad. Zij was een nobele, ongetrouwde vrouw en overleed toen ze 28 was. Zij ligt hier begraven.

Het mausoleum van Fatima heeft gouden koepels en sierlijke minaretten. De ruimte met de schrijn zou ook zo’n spiegelpaleis moeten zijn, maar helaas mogen we ook hier niet naar binnen. Sowieso heeft onze gids hier nogal haast. Zo anders dan in Shah-e-Cheragh waar we ruim een uur begeleidt werden. Maar het hele complex is met zijn gouden koepels en prachtig gekleurde minaretten overweldigend mooi. Wat een rijkdom straalt het uit.
Enig minpunt is dat we hier dus weer in die vreselijke bloemetjeschadors gehesen worden. Een aantal vrouwen onder ons moesten met een vochtig doekje hun lippenstift verwijderen. Geen aardse ijdelheid wordt hier toegestaan. En dat in een land waar één op de 10 mensen die je tegenkomt een pleister op de neus draagt omdat ze hun lippen of een neus job hebben laten doen !!! Zag bij het ontbijt nota bene ook een man die de kalende plekken op zijn hoofd met stippeltjes had laten tatoeëren…

Het heiligdom van Fatima is 24 uur per dag open. Mensen komen hier bidden voor hun noden en geloven dat hun gebed hier krachtiger is dan in de moskee of thuis. Men zegt dat er zelfs genezingen bekend zijn. Het lijkt zoiets als Lourdes. Er komen 20 miljoen(!) pelgrims per jaar. Alle vrouwen gaan in Qom volledig bedekt in een wijde zwarte chador. Alleen het gezicht en de handen zijn nog zichtbaar. Van vrouwelijke toeristen wordt hier hetzelfde verwacht. Alleen krijgen die dus een bloemetjesgordijn.

Je ziet veel religieuze mannen lopen in hun lange gewaden en witte hoofddeksels. Iran is sjiitisch maar hier komen mensen uit de hele wereld zowel soennieten als sjiieten. Gezegd wordt dat joden, christenen en moslims dezelfde wortels hebben. Mozes en Jezus zijn heel belangrijk voor moslims. Maar aangezien Mohammed de laatste profeet was is de islam dus de meest complete godsdienst(?!).
Qom was ook de plek waar ayatollah Khomeini jarenlang woonde, studeerde en islamitisch onderwijs gaf. Religie drukt in deze stad dan ook een zeer groot stempel op het dagelijks leven.

We vervolgen onze weg naar Teheran. Pas tegen 20.15 uur komen we eindelijk aan bij ons laatste hotel van deze reis.