Iran, verwachtingen en verrassingen
Onze missie was eerst de zijderoute bereizen. Maar in de ca. drie weken durende reizen zat zoveel moois opgesloten en mistte er nog zoveel ander schoon dat we er al snel achter kwamen dat slechts één van die landen bezoeken misschien wel meer bevredigend zou zijn.
Het werd dus Iran. In mijn fantasie kwamen de sprookjes van 1001 nacht al tot leven bij het zien van al die prachtige kleurrijke foto’s van moskeeën, koopmanshuizen en paleizen.
Eigenlijk hoopten we op een mooie mix van cultuur en natuur. Maar dat laatste bleek moeilijk te verwezenlijken. Voor het bezoeken van de toch echt hele mooie nationale natuurparken (Iran heeft ook zebra’s, cheeta’s, antilopen, flamingo’s en dergelijke) bleek het na lang speurwerk nodig om permits van de staat aan te vragen. En dat leek niet makkelijk te regelen. Tja, dan toch maar gekozen voor een groepsrondreis. Dat is dan toch wel erg makkelijk, alles is georganiseerd, het kost veel minder tijd en je komt niet voor de onaangename verrassingen te staan waarover ik in Iran blogs regelmatig las zoals hotelkamers die vanuit Nederland geboekt, toch bij aankomst niet beschikbaar bleken te zijn. Of het regelen van openbaar vervoer over grotere afstanden… (allemaal te regelen en niet duur, maar het kost allemaal veel tijd.).
Afijn, het overvolle reisprogramma zat heel goed in elkaar, alleen verwachtte wij nog wat extraatjes onderweg zoals bij Sawadee of Djoser vaak het geval is. Maar dat viel wat tegen. Je krijgt een Iraanse gids mee in de bus en kennelijk mogen bussen niet van vastgelegde routes afwijken, nog niet eens een paar kilometer. Dus de hoop op een Sassanidenkasteel bij Meibod en de architectonisch mooie duiventoren een paar honderd meter verderop gingen niet door. En ook voor de hoogste waterval van het Midden Oosten, de Tarom waterval bij Neyriz werd niet aangedaan.
Jammer, natuurlijk zou er toch aan het eind van het extreem lange droge seizoen niet een overvloedige waterstroom zijn geweest, maar een wat groenere omgeving was wel eens leuk geweest. Gelukkig stopten we wel bij het niet te missen zoutmeer ten zuiden van Shiraz. Yes!
Geen flamingo’s in dit seizoen, maar wel de rozerode algen laag die de flamingo’s aan hun kleur helpen.
Het grootste deel van de reis voerde door gortdroge, oninteressante woestijn. Maar soms reden we langs of door mooie grillig gevormde bergpartijen. Het Zagrosgebergte vonden we echt heel mooi.
Weliswaar ook droog, maar met mooie vergezichten tussen de soms rossige, soms bruinere grillige bergpartijen. Na de woestijnsteden Kashan, Yazd, Kerman en Rayen had Shiraz aangenaam meer groen, bomen, grasveldjes, parken… Isfahan had zelfs nog een overtreffende trap aan groen.
De grote verrassing was toch de al aangekondigde maar niet helemaal voor te stellen ongelooflijke gastvrijheid van de mensen. Al dan niet in wat woordjes Engels of Duits werden we ook met handen en voeten zo hartelijk welkom geheten dat het enorm ontroerde. Voortdurend wilden mensen ook met ons op de foto. Kregen we thee/koffie aangeboden door picknickende Iraniërs, tot zelfs een volle schaal met smakelijk versierde rijst die we helaas af moesten slaan omdat onze bus vertrok. Wat waren die mensen teleurgesteld (zie dat maar eens uit te leggen).
In Isfahan werden we ineens staande gehouden door een Moellah met zwarte tulband (hoogste rang). Hij wilde weten waar we vandaan kwamen en begon spontaan op een papiertje zijn emailadres en telefoonnummer te schrijven waarbij hij ons op het hart drukte dat we hem te allen tijde konden bellen voor hulp van welke aard dan ook. Ook kregen we zijn handtekening op een geldbriefje met datum en een dankwoord aan ons (gebruik vanwege de heilige dag Ghadir Khumm).
Soms voelde het ook wel alsof wij de aapjes in de dierentuin waren, giebelende schoolmeisjes, verlegen vrouwen, vastberaden dames die één voor één selfies wilden maken… Jawel, iedere Iraniër of Iraanse, jong of oud, loopt hier met een Samsung telefoon. Je ziet niet veel armoede. Overal is vers gekoeld drinkwater gratis te krijgen. De straten en steden zijn schoner dan in ons kikkerlandje.
Het is ook zeker niet zo dat er constant streng gecontroleerd wordt. Er werd veel met ons gepraat en ook over politieke zaken werd openlijk gesproken met af en toe stevige kritiek. De moraalpolitie is inmiddels afgeschaft en de islamitische (kleding)voorschriften worden minder streng gehandhaafd. Vooral de jongeren zoeken steeds meer de grens op.
Vooral in de grote steden lopen de meeste jonge vrouwen met de hoofddoek zo ver mogelijk achter op het hoofd, grote dure zonnebril en stevig voorzien van make-up, want je moet je toch ergens in kunnen onderscheiden… Veel zwaar en strak getatoeëerde wenkbrauwen, neuspleister (neuscorrecties) en opgespoten lippen, zelfs mannen met getatoeëerde haarstoppels op hun kale schedelstukken…
En ondanks het verbod zie je toch wel stelletjes samen in theehuizen of lopend door het park. Zie je vaak groepjes meiden of vrouwen samen uitgaan en in theehuizen gezellig eten/drinken of de waterpijp roken. En ook vrouwen alleen achter het stuur.
De manier waarop mannen en vrouwen met elkaar en met hun kinderen omgaan ziet er heel normaal uit. Enige wrange puntje was in Isfahan. Daar liepen we ’s avonds langs vier mooie oude verlichte bruggen. De laatste stond er ook om bekend dat er ’s avonds veel verliefde stelletjes zitten en dat er ook gezongen wordt onder de brug. Dat laatste was iets wat nog niet echt toegestaan is.
Dus zo stuitte ik op een groep van een twaalftal mannen die treurige liefdesliederen aan het zingen waren. De militairen die er rondliepen zeiden er niets van, maar toen een twintigtal minuten later en drie politieagenten aankwamen werd de groep uit elkaar gedreven en vermanend toegesproken. Zo jammer. En dus kon ik mijn mond niet houden en heb ik tot tweemaal toe die agenten erop gewezen dat ik erg van de gezangen genoten heb en heb de mannen voor hun gezang bedankt. Kon er zowaar toch een kniezerig lachje bij één van die agenten vanaf.
Ja, natuurlijk zijn er voorschriften die wij ons niet kunnen voorstellen en die zij ook anders zouden willen. Dus ideaal is het nog lang niet, dat is klip en klaar. Maar de vraag is hoelang die nog stand houden. Volgens een in Nederland wonende Iraniër die we op het vliegveld tegen kwamen zal het hooguit nog een jaar of 10 duren. De verwachting is dat Ayatollah Khamenei ieder moment kan sterven (het gerucht gaat rond dat hij prostaatkanker heeft) en dat daarna de politie de macht zal overnemen en dat het chadorgebruik zal uitsterven…
Laten we het maar hopen. We gunnen deze lieve mensen die vrijheid.
Kortom, wat het meeste opviel was de vriendelijkheid, openheid en gastvrijheid van de Iraniërs: elke ‘vreemdeling’ is een vriend van Allah en moet dus goed verzorgd worden. Wij hebben nergens ook maar enige terughoudendheid, afwijzing of onvriendelijkheid ervaren omdat we uit het westen kwamen. Integendeel: “Welcome to Iran!”.