We begonnen met een bezoek aan een Shan dorp dat verantwoordelijk is voor de grootste productie van sake.

In dit dorp wonen zo;n 150 families waarvan zeker 80 families fulltime bezig zijn met de productie van sake.

Deze wordt gemaakt van rijst. De rijst wordt met toevoeging van de vliesjes en gist in grote 30 kg zakken weg gezet om te fermenteren gedurende drie weken. Daarna wordt het gewonnen vocht gezeefd en met behulp van stoomketels tot de heldere meer dan 40 % alcohol bevattende saké gedestilleerd. Drie zakken gefermenteerd vocht levert 1 30 kg zak sake. De drank wordt grotendeels illegaal verhandeld aan Thailand en China.

Het gaat in zakken van 30 liter de grens over en wordt daar verder in fancy flessen doorverkocht.

Via een erg smal hobbelig weggetje bereiken we een Lahu dorp. Deze ethnische groepering komt oorspronkelijk uit China. Vroeger waren het voornamelijk jagers, maar hier werden ze erg rijk door de productie van opium. Inmiddels is de teelt van opium nagenoeg gestopt en leven ze nu vooral van de landbouw. Wij bezochten een vrouw die daarnaast dakschermen maakte van lang gras en bamboe. Zo’n dak gaat gemiddeld drie jaar mee en moet dan weer vervangen worden. De mensen zijn hier door de amerikanen bekeerd tot het christendom. Dat is ook te zien aan de prominent aanwezige grote kerk.  Hieraan valt ook de vroegere opiumrijkdom af te lezen.

Een paar kilometer verderop bezochten we een Akha dorp. Deze veel armere Akha hebben maar een kleine onbeduidende kerk.

De Akha vind ik de mooiste groep wat traditionele dracht betreft. Zij dragen prachtige hoofddeksels die met zilveren bollen en zilveren munten  en veel kralenkettingen zijn versierd. Ze zijn zwaar en kostbaar. Ik ontdekte in één van de haarversieringen Franse zilveren munten uit 1923 en oude zilveren Indiase roepie’s van nog oudere datum..

Ook nu nog worden de nieuw te maken hoofddeksels versierd met dat soort oude munten die momenteel ruim 30 dollar per stuk kosten.

De Akha’s waren oorspronkelijk animistisch en deden ook aan voorouderverering. Het dorp dat wij nu bezochten is echter tot het protestante geloof bekeerd. Echter houden ze er toch wel oude traditionele gebruiken op na.

Wij bezochten één van de huizen. De 37 jarige bewoonster die ons heel lief voorzag van thee, aardappelen, banaan en pinda’s is getrouwd en heeft 11 kinderen zelf gebaard. Er was niemand om haar te helpen immers was zij verantwoordelijk voor het huishouden en werkt de rest van de familie op het veld.  Ze was alleen toen ze haar kinderen baarde en heeft eigenhandig de navelstreng doorgeknipt. Vier van haar kinderen zijn bij de geboorte of kort daarna gestorven dus nu heeft ze er nog zeven.

Akha meisjes trouwen als ze ongeveer 16 jaar oud zijn. Ze gaan dan 2 jaar bij hun schoonmoeder inwonen. Een Akha huis heeft drie ruimtes. Een grote voor de mannen, een kleinere ruimte voor de vrouwen en een keuken.

Mannen en vrouwen leven strikt gescheiden, Vanuit de vrouwenruimte dienen de vrouwen het eten op in het grensgebied.
Ze slapen dus ook gescheiden. Pas na ca. twee jaar mogen ze een eigen huis betrekken als de vrouw een kind krijgt. Ondanks het gescheiden leven gebeuren er thuis toch nog wel eens “ongelukjes” op de kleine veranda die buiten aan de keuken grenst. De pas getrouwde vrouw doet namelijk het huishoudelijke werk en is dus vaak alleen als de rest van de familie het land bewerkt. Dat schept wel eens gelegenheid….

Over de plotselinge zwangerschap wordt niet moeilijk gedaan. En ook scheiden is geen probleem. Als de vrouw geen kinderen krijgt van de man, kan deze er een tweede vrouw bijnemen, of een derde… Maar is de man lui en onderhoudt hij het huis niet goed (immers het dak moet iedere drie jaar vernieuwd en ook andere onderdelen slijten gestaag) dan kan de vrouw de man verlaten en op zoek gaan naar een betere partner.

Er mag maar één getrouwd koppel wonen in een huis. Een broer moet dus twee jaar wachten en als hij trouwt moet hij in een aangrenzend hutje wonen en slapen. Wel mag hij in het hoofdhuis komen eten.

De Akha hebben maar kleine stukjes land en van de opbrengst kunnen ze niet altijd leven, daarom maken ze erg veel handwerk om te verkopen.

En dus werden we overvallen door vrouwen die ons hun kleurrijke handwerk wilden verkopen. En dat tegen heel schappelijke prijzen. Zo schrijnend om te zien. Dus heb ik me toch maar over laten halen om bij onze gastvrouw een kleurrijk tasje te kopen. Maar vervolgens komen verderop nog tientallen verkoopsters….

Vanaf het Akha dorp ziin we naar een hoog op een berg gelegen Ann dorp gelopen. Omdat ze er een eigen geesteswereld op nahouden,  het zijn animisten, sluiten ze niet onmiddellijk aan bij andere bergvolkeren. Hun serene, zwarte kledij wordt fijnzinnig opgesmukt met eenvoudige juwelen. De metaalkleurige armbanden zijn gemaakt van oude, niet bruikbare potten en pannen. Ieder dorp heeft twee sjamanen/medicijnvrouwen. Wij gingen even bij haar op bezoek.

Ze had net wat gekookt: rijst met wat rattenvlees.

Dit dorp was volgens onze gids niet arm, tenslotte hadden ze genoeg rijst voor een heel jaar en zelfs een overdadige oogst van o.a. pompoenen en mais. Van het overschot werd veevoer gemaakt. Mijn indruk of uitleg van de term arm ziet er toch wat anders uit.

De huizen van de Ann hebben maar een grote centrale ruimte waarin aan een kant gekookt en aan de andere kant geslapen wordt.

Navraag bij onze gids leert dat zowel de Akha als de Ann muizen en ratten eten en ook hond soms op het menu staat. Want de varkens die ze hebben kunnen voor veel geld verkocht worden. De honden niet.

Tja een interessante dag, weer veel gezien en geleerd!