Met de hand of met de machine… zonder gehoorbescherming of mondkap…
Zonder mondkapje
Zonder gehoorbescherming
Je bouwt een voorraad je op, bewerkt alles behalve de gezichten… en als de klant dan het beeld koopt kan hij nog bepalen welke uitdrukking zijn boeddhabeeld moet krijgen…
Gezichten op bestelling
Vrouwen beeldhouwen ook maar zijn ook vooral goed in het monnikenwerk: het polijsten.
En ja ook de laatste miniscule krasjes worden weggewerkt met een schuurpapiertje op een stokje!
De detailafwerking
Het eindresultaat:
Voor elk wat wils
De uitstalling
Datzelfde geldt natuurlijk voor beeldhouwen in hout!!!
Aan dit grote reliëf wordt zo’n twee maanden gewerkt. Het kan blank of beschilderd opgeleverd worden.
Hsipaw is een bergstadje 200 kilometer ten oosten van Mandalay gelegen in de Shan State. Wij gingen hier naar toe om een rivier trek te maken waarin we een bosklooster en een Shan dorp zouden bezoeken.
Het werd met name een leuke tocht vanwege de talloze vlinders en reusachtige spinnen die we gezien hebben en waarbij het eindelijk lukte om ze op de foto te krijgen. Onze gids, Winko, wist ons veel te vertellen over de insecten en over de Shan cultuur.
Onze vriendelijk gids Winko
Kenmerkende Shan Tatoeage
Hij liet ons de whoolly aphids zien. Dat waarvan wij dachten dat het een klein soort paddestoelen of schimmels waren, bleek een enorme kolonie kleine witte insecten, de mooiste soort van de whoolly aphids, met wonderlijke lichaamsbouw. Kleine kunstwerkjes die bij de minste aanraking wegspringen.
Woolly aphid
Het bos rondom het klooster was grotendeels gekapt. Maar het klooster ligt nog steeds achteraf. De monniken verwelkomden ons met thee, koekjes en verse ananas en kwamen er voor de gezelligheid even bij zitten.
Thee drinken met de monnikenVriendellijk oud dametje
Terug bij de boot werden we nog even geknuffeld door de tandeloze lieve 72 jaar oude dame die nog steeds zelfstandig in haar schamele huisje bij de rivier woont en haar eigen gewassen verbouwt. Eten kan ze ze niet. Ze leeft op rijstsoep en groentensoep. Waarschijnlijk is ze nog ouder, ze weet het zelf niet meer zo goed.
Na het bezoek aan een Shan dorp werden we weer in Hsipaw afgezet en hebben we fietsen gehuurd om naar de 6 km buiten het dorp gelegen Nam Tok waterval te gaan.
Dat viel nog niet mee. Met ruim 30 graden bergopwaarts en uiteindelijk over erg smalle zandpaadjes, hotsend en knotsend tussen de rijstvelden door over bamboe bruggetjes….
Deels ook klauterend over modderige keienpaadjes… Het laatste stuk zonder fiets steil bergopwaarts…
Maar het was het waard! We hadden de waterval voor ons alleen en een prachtig uitzicht over het land.
Nam Tok waterval
In de grotten een stuk naar links stonden natuurlijk Boeddha beelden. Maar vreemd genoeg ook een soort podium met een wit paard en vier poppen. Een ervan was de laatste Shan koning, ernaast zijn vrouw. De twee anderen zijn vader en diens vrouw. Zij zijn de goede geesten aan wie geofferd wordt ter verkrijging van voorspoed. Erg bijzonder.
Spinnen zie je overal in de bossen
Maar ook mooie bloemen en vlinders
Ook bijzonder was ons etentje… We aten bij mr.food, de plaatselijke Chinees. Daar kun je beter niet voor-, hoofd- en nagerecht tegelijk bestellen ook al staat de ober net zo lang te wachten tot je de menukaart bekeken hebt om deze weer mee te nemen. Het ijs kwam samen met het hoofdgerecht aan.
Na het afrekenen wachtte ons nog een verrassing. We zijn kregen een ongepelde avocado mee als kadootje?! Wel erg lief.
Na een nachtelijke busrit van zo’n 9 uur komen we vroeg in de ochtend bij ons hotel in Mandalay aan. Gelukkig is onze kamer al klaar en proberen we nog een paar uurtjes slaap te pakken alvorens we de stad gaan bekijken.
Mandalay ligt ongeveer 716 kilometer ten noorden van Yangoon, de tweede grootste stad van Myanmar. In 1861 werd Mandalay de derde en laatste koninklijke hoofdstad van het onafhankelijke Birmese koninkrijk.
Een gong in de Kyauk Taw Gyi Pagoda
Een Toto, de lokale naam voor een Tuktuk, brengt ons naar de Kyauk Taw Gyi pagode. Op het terrein van de pagode staan enkele grote gongs en klokken, waar iedereen naar hartenlust op slaat. Wat opvalt is dat net als in de moskeeën in Iran hier iedereen zijn gang kan gaan: telefoneren met je mobiel, foto’s maken, je middagmaal nuttigen. En de monniken doen er net zo hard aan mee.
Kuthodaw Pagoda
Aan de voet van Mandalay Hill ligt de Kuthodaw Pagode, uit de achttiende eeuw. Het complex bestaat uit 729 stoepa’s die elk een bladzijde uit het grootste boek ter wereld bevatten. De dubbele pagina’s zijn gemaakt van een groot blok marmer. Het boek omvat de Pali-canon, een vroeg-boeddhistische verzameling van de toespraken van Boeddha.
Shwenandaw Monastery
Het Shwenandaw klooster uit 1880 is volledig gebouwd uit bewerkt teakhout. Het gebouw deed dienst als woning van koning Mindon, maar zijn zoon verplaatste het later naar een ander deel van Mandalay. Doordat in de tweede wereldoorlog het hele koninklijke paleis is plat gebombardeerd is dit het enig overgebleven origineel gebouw van het paleis. De deuren en muren zien er prachtig uit. Achter het klooster zien we enkele mensen bezig met het schoonmaken of restaureren van de houten panelen.
Zonsondergang over de Ayarwaddy rivier
We nemen een Toto terug naar ons hotel om op het dakterras te genieten van de zonsondergang over de Ayarwaddy river…
Tot 2005 was Yangon het officiële centrum van het land, maar in de maand november van dat jaar besloot het militair bewind van Myanmar dat Yangon niet langer de hoofdstad van Myanmar was. De nieuwe hoofdstad werd Naypyidaw; een stad die 320 km boven Yangon ligt.
Het centrum van de oude hoofdstad is gebouwd door de Engels kolonisten, wat goed te zien is aan de prachtige, statige gebouwen en aan het stratenplan, een blokpatroon wat oriëntatie in de stad gemakkelijk maakt. Het middelpunt is de Sule-pagoda.
Sule Pagoda
Eén van de bijzonderste tempels van Myanmar is de 2500 jaar oude Shwedagon Paya. Het is de grootste tempel van Myanmar en het is de heiligste pagode van het land. De tempel is 98 meter hoog heeft een oppervlakte van 46 hectare.
Het leuke aan Myanmar is, dat het land bezaait is met tempels en pagodes. Je kunt bijna geen weg inslaan of je ziet er wel eentje staan. Zo kwamen we onderweg naar de Shwedagon tempel voorbij aan de mooie Sein Yaung Chi pagoda,die zowel binnen als buiten uitzag als een spiegeltjespaleis. Binnen in de meerkantige pagode stonden enkele grotere staande en zittende marmeren met bladgoud vergulde boeddha’s omringd door honderden kleine rode boeddha beelden.
Sein Yaung Chi pagoda
Ook verderop zien we weer een heel andere tempel, de Maha Wizaya pagoda, met in zijn ronde binnenkant een natuurlijk tafereel met aan het plafond een blauwe hemel met daarop dierenfiguren en sterrebeelden geschilderd.
Maha Wizaya pagoda
Bij de Shwedagon Paya staan de pagodas en tempels dicht op elkaar. De tempel is gebouwd door de Mon-bevolking tussen de 6e en 10e eeuw ter ere van de acht Gautama Boeddha’s. Delen van de tempel zijn sinds de bouw vele malen vernield en vervolgens gerenoveerd. Maar je vind hier nog veel overblijfselen van de originele bouw. Ook nu zijn ze de grote pagoda aan het herstellen. En netwerk van bamboe steigers omringd het hoge bouwwerk. Je hoort het gekletter van het opnieuw vastzetten van de 50.000 kilo bladgoud.
Shwedagon pagoda
Het is er redelijk druk, maar je ziet voornamelijk Burmezen en een handjevol toeristen. Echt overlopen is het (gelukkig) niet, zoals het helaas inmiddels in veel andere landen in de wereld wel het geval is. Er zijn vele souvenir shops en winkels voor het kopen van offergaven bij deze belangrijke tempel, echter de verkopers klampen je niet aan…
